Óscar Romero

519377c9e90ccmonseñorromero3Óscar Romero gotzain martiriari buruzko dokumental bat ikusi dugu: “Monseñor. The last journey of Óscar Romero”. Benetako historia eta gertakizunak dira, ez fikziozko fileme bat. Romeroren benetako ahotsa eta irudia ditugu aurrean, hainbat argazki eta telebista erreportajetan.
Monsinore Óscar Romero San Salvador hirian hil zuten, tiroz, 1980ko martxoaren 24an, Divina Providencia ospitaleko kaperan meza ematen ari zela.
Óscar Romero El Salvadorren jaio zen 1917ko abuztuaren 15ean. Apaiz ikasketak han eta Erroman egin zituen. 1942an apaiz ordenatua izan zen. 1970ean gotzain ordenatu zuten. 1977an San Salvadorreko artzapezpiku izendatu zuten 1977an
Artzapezpiku izaten hasi zenean, gobernuak babestutako talde militarrek apaiz ugari hil zituzten urte gutxitan, nekazari pobreei laguntzeagatik. Horien artean lehenbizikoa Rutilio Grande jesuita. Jende asko “desagerrarazi” zuten. Óscar Romerok, biolentziarik erabili gabe, biktimen eskubideen defentsa publiko eta argia egin zuen. Iganderoko hitzaldietan giza eskubideren urraketa ugari salatu zituen.  Eliza katolikoaren barruan pobreen aldeko lehentasunezko aukeraren defendatzailetzat hartu zen. Bere homilietako batean monsinore Romerok honako hau esan zuen: “Elizaren misioa pobreekin identifikatzea da, horrela aurkitzen du bere salbazioa Elizak”.
Hil aurreko egunean eskaera gogorra egin zion armada salvadortarrari: “Dei berezia egin nahiko nieke armadako gizonei. Hain zuzen ere, Guardia Nacionaleko baseei, poliziarenei, koarteletakoei… Senideok, gure herri beraren kide zarete. Zuen senide nekazariak ari zarete hiltzen. Eta gizon batek emandako hiltzeko aginduaren aurrean, Jainkoaren legeak gailendu behar du. Eta hau esaten du: “Ez hil”. Inongo soldaduk ez du obeditu behar Jainkoaren legearen kontra doan agindurik.”
1994 urtean bera santu izendatzeko prozesua zuten. Latinoamerikan askok “San Romero Amerikakoa” deitzen diote. Eliza katolikoaren mugetatik kanpora, Anglikanoek ere santutzat  hartzen dute. “Santu” izendatu zuen 2018ko urriaren 14an Frantzisko Aita Santuak .
Idatz ezazu Romerori buruzko zure iruzkina, zure iritzia emanez.

Iruzkinak

  1. Julene Iturbe Epelde dio

    Óscar Romero, ikusi dugun filmea ikusi eta bere inguruan egindako lanen ostean, ondoriozta dezakegu gotzain garrantzitsu bat izateaz gain, San Salvadorreko zein inguruetako herrien historian pertsona garrantzitsua izan zela. Bere gotzain garaiak ordura arte inork salatu ez zituen, eta azken urte haietan San Salvadorreko herritarrek bizi zuten, injustiziei aurre egin eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen. Honela, besteak beste, garai hartako nekazariek bizi zuten egoera salatu zuen, militarren menpean beldurrez eta askatasun gabeziaz jositako errealitate gogorra bizi baitzuten.

    Óscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen, biak ere San Salvadorren. Teologia ikasketak egin zituen, hauen zati garrantzitsu bat Erroman, eta ondoren, 1970ean gotzain ordenatu zuten. Zazpi urte beranduago, San Salvadorreko artzapezpiku izendatu ostean, ordea, hasi zen haren bizitzako aro esanguratsuena. Meza ostean hitzaldiak ematen hasi zen(telebistan, irratian… ere bai). Hitzaldi inspiragarriak, inguruko edozein nekazari zein herritar bere eskubideen alde borrokatzera bultza zezakeena. Hitzaldi hauetan esandako zenbait hitzek, ordea, beren ondorio gogorrak zituzten. Adibidez, bere oso lagun on baten heriotza jasan behar izan zuen, Rutilio Granderena, hau gobernuak asesinatu ostean. Baina amore ematea ez zenez bere hiztegian sartzen, jarraitu egin zuen, gobernuaren jazarpenek bere heriotzara bideratu zuten arte, 1980an.

    Romero bizi zen artean garrantzitsua izan zen San Salvador bertako herritarrentzat, baina bere lanaren garrantzia beranduago zabaldu zein goretsi zen mundu mailan. Santu izendatua ere izan zen, eta bere hitzaldiak ondoren behin baino gehiagotan eta toki bat baino gehiagotan izan ziren berriz entzunak. Óscar Romerok irakatsi zigun zerbait lortu nahi badugu, borrokatu egin behar dugula, ingurukoek jarriko dizkiguten traba guztien gainetik. Bizitza bakarra daukagu, eta nork ez luke munduan bere zati zein memoria polit bat utzi nahi hiltzen denean? Nork ez luke nahi bere bizitzak zerbaitetarako balio izan duela sentitzea?

  2. Mireia Etxaniz dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren.
    Gotzain garrantzitsu bat izan zen baina hori baino gehiago ere bai, San Salvadorreko historian pertsonaia oso garrantzitsua izan zen.
    Gotzain izan zen denboran, San Salvadorreko herritarrek bizi zituzten injustiziak salatu eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen.
    Batez ere, garai hartako herritar xume eta nekazarien egoera salatu zuen, militarren mende bizi baitziren.
    Esaten zituen gauzek ordea ondorio latzak ekarri zizkion, adibidez bere lagun handia, Rutilio Granderen heriotza jasan izan behar zuen, gobernuak hil baitzuen.
    Berak ordea, ez zuen amore eman eta borrokan jarraitu zuen, egun batean meza ematen ari zen bitartean, 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen arte, aurretik mehatxu asko jaso baitzituen.

  3. Fatima Hammou dio

    ÓSCAR ROMERO. Persona destacada e inolvidada por sus buenas acciones .Fué un sacerdote católico , que tiene mucha misiscordia en su corazón.
    Óscar Romero fué un ingente defensor de los derechos humanos , en el que actuó denunciando numerosas violencias y también manifestó en público su solidaridad hacia las víctimas de violencia en su propio país . A causa de aquello , se provocó un movimiento radical ; una protesta internacional de falta de respeto a los derechos humanos en el Ecuador .
    Tristemente murió en un asesinato durante una celebración de misa .
    Hoy en día se le conoce como santo y al mismo tiempo una persona con dignidad y honra .

  4. Maite Epelde dio

    Óscar Romero oso pertsona garrantzitsua izan da Elizaren barruan. San Salvadorren bizi zen eta bertan hil zuten meza ematen ari zela. San Salvadorren pertsona asko hiltzen ari ziren poliziek tirokatuta, torturatuta… eta Óscarrek hura aldatzea nahi zuen. Bertako biztanle pobreentzat pertsona garrantzitsu bat zen, harekin fidatu zitezkeen. Garai hartan El Salvadorren zegoen gobernuaren aurka egin zuen urte batzuetan baina azkenean tirokatuta hil zuten. Hilketa hura ospetsu egin zen, pertsona asko joan ziren bere hiletara. Hutsune handia utzi zuen biztanle pobreenen bihotzetan. Hark esaten zuen soldaduek ez zutela Jainkoaren legearen aurka joan behar, hau da, ez zutela zertan pertsona bat hil beharrik.

    Bere bizitzari buruzko filma egin dute “Monseñor. The last journey of Óscar Romero” izenekoa. Bertan lehen aipatutako gertaerak agertzen dira. Óscarren hitzak ere filmean sartu dituzte.

    2018. urtean Aita Santuak Santu bilakatu zuen, urriaren 14an.

  5. Mitxel Alkorta dio

    1917an jaio eta 1980an hil zen San Salvadorren. San Salvadorreko pertsona garrantzitsuenetako bat bihurtu da. Nekazariek eta herritarrek sufritzen zituzten injustiziak salatzen zituen eta soluzio bat eskatzen zuen.
    Militarren menpe bizi ziren eta Romeroren ustez horrek ezin zuen horrela izan eta egoerak aldatu egin behar zuen. Gobernuaren aurka zegoen eta mendekuan Rutilio Grande hil zuten eta gaizki pasatu zuen.
    1980ko martxoaren 4ean hil zuen gobernuak, nahiz eta aurretik mehatxu asko izan zituen, baina martxoaren 4ean akabatu zuten berarekin.

  6. Ainhoa Espinoza dio

    Monsinore Romero (Oscar Romero), 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren.
    Bertako jendearentzat, oso pertsona garrantzitsua izan zen, nahiz eta, berak bere burua gotzain normal bat bezala ikusi. Gauza on asko egin zituen San Salvadorreko jendearen alde. Horregatik egin zen hain ospetsu.
    Bertan bizi zenetik, bertako jendearen aurka zeuden injustizien kontra egin eta horien aldeko konponbideak aurkitu zituen. Bertako militar eta sarjentuen mende bizi bait ziren.
    Baina oso gogorra egin zitzaion denak bere aurka baitzituen. Denak Oscar Romero hiltzea nahi zuten.
    Egun batean oso oso notizia txarra jaso zuen. Bere lagun Rutilio Granderen heriotza jasan behar izan zuen, gobernuak hil zuen. Oso golpe handia izan zen hori Oscarrentzat.
    Berak ordea, ez zuen amore eman eta borrokan jarraitu zuen gobernuaren aurka.
    Egun batean, ohikoa zenenez, meza ematen hari zen eta bapatean militarrak sartu eta tirokatzen hasi ziren. Bala horietako batek Monsinore Romerori jo zion.
    1980ko martxoak 4ean hil zuen gobernuak.

  7. Naroa Aranguren dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren.
    Gotzain eta San Salvadorreko pertsonai garrantzitsu bat izan zen.
    Gotzaina izan zen denboran, San Salvadorreko herritarrei laguntzen zien eta konponbide bat aurkitzen saiatzen zen.
    Garai hartako herritar xume eta nekazarien egoera saltzen zuen militarren mende bizi baitziren.
    Esaten zituen gauzengatik ondorio asko ekarri zizkion, bere lagun handia Rutilio Granderen heriotza jasan izan behar izan zuen, gobernuak hil zuen.
    Berak ez zuen hetsi eta borrokan jarraitu zuen, egun batean meza ematen ari zen bitartean, 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen arte, nahiz eta mehatxu asko eduki hori pasa aurretik.

  8. June Larrañaga dio

    Oscar Romero 1917an jaio eta 198oan hil zen. San Salvadorreko herritarrentzat oso gotzain garrantzitsua izan zen. Oscar Romerok teologia ikasi eta gero gotzain egin zen.
    Herritarren eskubideen alde borrokatu zuen. Bere hitz eta hitzaldiekin herritarrak animatu zituen borroka egitera, beraien eskubideen alde borrokatzera.
    Jende asko zegoen Oscarren aurka, politikariak, militarrak.. eta ondorio latzak izan zituen. Bere inguruko jendea hil zuten. Hala ere berak ez zuen amore eman.
    Gobernua Oscarren aurka zegoen, eta mehatxu asko egin zizkioten. Halako batean hil egin zuten. 1980ko martxoaren 4an alegia.

  9. Eire Gomez dio

    Oscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen San Salvadorren. Gotzain garrantzitsu bat izan zen baita San Salvadorreko historian pertsonaia oso garrantzitsua ere.
    San Salvadorren bizi izan zen bitartean bertako injustiziak salatu eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen. Salatu zuen gauza bat herritar xume eta nekazarien egoera izan zen, militarren mende bizi baitziren.
    Esan zituen gauzak orea ondorioak ekarri zizkion, bere lagun handiaren, Rutilio Granderen, heriotza jasan behar izan zuen, gobernuak hil baitzuen. Berak amore eman gabe borrokan jarraitu zuen, egun batean meza ematen hari zen bitartean, 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hi zuen arte, aurretik mehatxu asko jaso baitzituen.

  10. Maria Etxaniz Juaristi dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren.
    Gotzain bat baino gehiago zen, behartsuenei laguntzeko prest zegoen pertsonaia bat izan zen. Literalki, bere bizia eman zuen haiengatik.
    Bere homiliak jende askori lagundu zien, baina esaten zituen gauza askok jendea, gobernua, bere kontra jartzea ekarri zuen. Behartsuenek asko miresten zuten, bazekiten gotzain entregatua zela eta edozer egingo zuela beraiengatik. Eskuzabala ere bazen eta bizitza oso begi onez begiratzen zuen, bertan zeuden gauza batzuk, gehienbat pertsonak gaiztoak, begi onez ez ikusi arren.
    1980ko martxoaren 4an, meza ematen ari zen bitartean, soldaduak hil egin zuten mehatxu askoren ondorioz.

  11. Iker Etxeberria dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren.
    Gotzain garrantzitsu bat izan zen asko lagundu zielako hango pertsonei, eta horrela San Salvadorreko pertsonaia oso garrantzitsua izan zen.
    Gotzain zela, San Salvadorren injustiziak salatu eta konpondu zituen. Batez ere, garai hartako pobreei eta nekazariei lagundu zien, militarren mende bizi zirelako.
    Esandako gauzengatik ondorioa txarrak izan zituen, adibidez, bere lagun Rutilio Granderen heriotza jasan behar izan zuen.
    Ez zuen amore eman ordea, eta aurrera jarraitu zuen. Egun batean meza ematen ari zela, 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen.

  12. Maddi Calero dio

    Oscar Romero 1917an jaio eta 180an hil zen (hil zuten), San Salvadorren bizi zen eta hango apaiz katolikoa izan zen. Diktaduraren aurkako oposizio katolikoko aitzindari bihurtu zen.
    El Salvadorko baztertuen eta pobreen eskubideen alde borrokatu zuen, batez ere.
    Lehen esan dudan bezala San Salvadorko katedralean meza ematen ari zela hil zuten; handik gutxira pobreen eskubideen aldeko martiritzat hartua zen. Bere ideiak ondorio oso txarrak ekarri zizkion ze horren kulpez bere laguna hil zuten (Gobernuak hil zuen)eta baita bera ere.

  13. Oier Agirretxea dio

    Oscar Romero, gotzain garrantzitsu bat izan zen, bai San Salvadorren bai inguruetako herrietan. Bere konpromisoa oso handia izan zen herriarekin eta herrian zegoen egoera larrietan asko lagundu zuen eta lan handia egin zuen dena konpon dadin; zoritxarrez, egoera ez zen hobetu eta Monseñor Romerok ez zuen lortu bakea bermatzea. Hala ere, bere laguntza eta sakrifizioa oraindik eskertzen dira San Salvadorreko herrian. Gotzain zen unean, nekazarien eta pertsona xumeen egoera eta hilketak salatu zituen. Monseñor Oscar Romero 1980ko martxoaren 24an hil zuten tirokatuta Divina Providencia ospitaleko kaperan. DEP

  14. Aitor Santana dio

    Oscar Romero 1917 jaio eta 1980 hil zen asesinatuta, gotzain izan zen san salvadorren oso garrantzitsua izan zen san salvadorren.
    orain dela gutxi santu izendatu zuten konkretuki 2018ko urrian, eta san salvadotrrentzako historian oso pertsonai garrantzitsua izan zen.
    Berak san salvadorreko gobernuaren kontra zegoen eta bere bizia arriskuan jartzen zuen pobreei laguntzen zionean.Hil egin zuten ikusten zutelako pixkanaka pixkanaka jendea eta polizia beraien kontra jartzen hari zela eta etorkizunean problema asko eman zituzkela bera hil baino lehenago gobernuak gotzain gehiago hil zituen adibidez berarentzako oso pertsona garrantzitsua izan zena berarentzako Rutilio Grande

  15. Ander Arambarri dio

    Oscar Romerok iruditzen zait oso lan handia egin zuen San Salvadorretik biolentzia ahal zuen moduen kentzeko eta nekazarien alde ere hitz egin zuen beraien egoera hobetzeko niri berak egin zituen esfortzu horiek oso ondo iruditzen zaizkit lan gogorra egin zuen eta horregatik artzapezpiku izendatu zuten horrela beraren hitzak gehiagorena iritsiko ziren elizaren partetik oso ideia ona iruditzen zait bera artzapezpiku izendatu izena eta bera santu egitearen alde nago.

  16. Enara Salgado Iturralde dio

    Oscar Romero, oso gotzain garrantzitsua izan zen 1917-1980 bitartean. Besteei laguntzearren ahal izan zuen guztia egin zuen, eta 2018ko urrian santu izendatu zuten.
    Garai hartan Salvadorren herritar gehienak militarren mende zeuden eta beste gauzen artean hori salatu nahi izan zuen, eta injustizia guzti horiekin amaitu arte amore ez zuela eman erakutsi digu. Horrekin ondoriozta dezakegu zerbait nahi badugu inoiz ez dugula etsi behar eta ez dugula amore eman behar. Bere bizia eman zuen injustizia horiekin amaitzeko.
    1980an gobernuak bere iritzi berdina ez zuelako meza batean hil zuten, eta egun hartatik aurrera oso pertsonaia garrantzitsua bilakatu da bai elizan baina baita ere elizarengan sinisten ez dutenentzat.

  17. Lara Martin dio

    Óscar Romero pertsona eredugarria iruditzen zait. Filmean oso ondo adierazten da egin zuena, batez ere pobreen alde egindakoa. Azkenean tiroketa batean hil zuten baina oraindik ezaguna da.

    Bere nahia pobre (nekazari) gehiago ez hiltzea zen eta bere laguntza eskaini zuen momentu danetan hori aurrera ateratzeko.

    San Salvador hirian oso garrantzitsua izan zen, ez elizarentzat bakarrik. Batzuk Jesusekin alderatzen dute. Oso eskuzabala zen.

    Artzapezpiku izendatu zutenean gobernuaren aurka ere agertzen zen askotan, gatazka ugariak zeudelako momentu horietan. Apaiz asko hil zituzten nekazarien alde agoteatik baina hala ere, berak aurrera jarraitu zuen bere eginkizunarekin.

    Uste dut bizia eman zuela besteen alde eta Santu izendatzea 2018an oroimen polit bat izan dela. Horrelako pertsonak erakusten dute benetan nola jokatu behar dugun eta ez dugula inoiz etsi behar.

  18. Arantzazu Hernandez dio

    Óscar romero 1917 jaio san eta 1980hil zan eta latino merikanoa da eta Monseñor Roremoro eta jendeari laguntzen zuten eta leno pakenan zegola eta jendea zuizidoa egon zaudelako , eta borroka zen bino pixkana disparaten zegiegola eta óscarrek hil zan eta ehortzi lurra sartu dudalako .

  19. Denali Martinez dio

    Oscar Romero 63 urte zituela hil zen, hau da, 1917an jaio eta 1980an hil zen.
    Gotzain garrantzitsu bat izan zen eta asko maite izan zuten. Baita ere San Salvadorreko historian pertsonaia garrantzitsuenetako bat.
    Lehen esan dudan bezala, San Salvadorreko historian egon zen gotzain bezala eta denbora horretan asko ikasi zuen. Hiri horretan injustizia asko egon ziren eta berak salatu egiten zituen, eta laguntzen saiatzen zen.
    Hiri hartako nekazarien egoera salatu zuen gehiena, oso egoera larrian zeudelako militarren menpe egoten.
    Baina esaten zituen gauzak bere alde txarra ere bazuten, Rutilio Grande hil zuen gobernuak.
    Baina hala ere Oscar bere pentsaerekin jarraitu zuen.
    Egun batean meza ematen ari zela hil egin zuten, 1980ko martxoaren 4an, baita ere gobernukoek.

  20. Sara Mangas dio

    Oscar Romero gotzain garrantzitsu bat izan zen, 1917an jaio eta 1980an hil zen San Salvadorren. Teologia ikasketak bertan eta Erroman egin zituen, 1970an gotzain ordenatu zuten. Zazpi urte beranduago hasi zen bere aro esanguratsuega. Mesa eman eta gero hitzaldiak ematen zituen telebistan, irratian…HItzaldi inspiragarriak ziren. Bere oso lagun on baten heriotza jasan behar izan zuen, gobernuak asesinatu zuen eta. San Salvadorreko herritarrek bizi zituzten injustiziak salatu eta konponbideak aurkitzen saiatu zen. Azkenean bera ere hil zuten. Ez zelako isildu. Bere lanaren garrantzia asko zabaldu zen, ia mundu mailan. 2018an santu izendatu zuten.
    Nere ustez gizon hau oso gizon gogorra zen ez zuelako nahi horrelako gizartea. Asko eman zuen besteei laguntzeko, ez ze isildu eta gobernuaren kontra zegoen, gainera bere oso lagun ona hil zuten eta horrek ere gehiago gogortu zion. Azkenean bera ere hil zuten, bere bizitza eman zuen besteengandik.

  21. Aimar Arregi dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen, tirokatuta. San Salvadorreko historian oso garrantzitsua izan zen, berak nekazarien eta herritar xumeen egoera salatzen zuen batik bat, haiek denak gobernuaren eta militarren menpe bizi baitziren. Oskarrek horren aurka egiten zuen eta mehatxu asko jasan zituen, bera hil aurretik ordea bere lagun min bat hil zuten, Rutilio Grande hain zuzen ere. Oscar Romero San Salvadorreko gotzain garrantzitsu bat izan zen, gotzain izan zen bitartean bertako herritarren egoera salatzen zuen eta gobernuak ematen zien tratua, berak mehatxu asko jaso arren salatzen jarraitu zuen eta azkenean meza ematen ari zenean egun baten tirokatu eta hil egin zuten. Oskarrek teologia ikasketak egin zituen hauetatik gehienak Erroman egin zituen eta ikasketak amaitu ondoren gotzain izendatu zuten.

  22. Leire Aldalur dio

    Óscar Romero El Salvadorreko gotzain oso garrantzitsua izan zen. 1917ko Abuztuaren 15ean jaio zen El Salvadorren. Handiagoa zenean, bere teologiako ikasketak bertan eta Erroman egin zituen. Dokumentalean ikusten denez, El Salvadorrera itzuli zenean, bertan zauden injustiziak ikusita, ez zen besoak gurutzaturik gelditu.
    Gobernuak herritarrak zapaltzen zituen, eta gehienak, hil. Óscar Romerok honen aurrean hitzaldiak ematen zituen elizan, biolentzia erabili gabe, egoera aldatzearen ondorioz. Izan ere, jendea ere hil zezaketen honen hitzaldietara joaten baziren. Jendeak ez zuen adierazpen askatasunik.
    Romerok jarraitzaile asko lortu zituen, asko miresten zutenak. Baina, gauza onak bakarrik ez zituen lortu, txarrak ere bai; gobernuak gorrotatzen zuen, eta Romeroren jarraitzaileak uste zuten lehenago edo beranduago hilko zutela.
    Hala ere, berak hitzaldiak ematen zituen, giza eskubideak bermatzearen ondorioz. Baina, halako batean gertatu zen beldur gehiena ematen ziena: hitzaldietako batean, Romero tiroka hil zuten, 1980an. Honen aurrean jendea oso triste eta itxaropen barik jarri zen. Beraien ordezkari handiena hil egin baizuten.
    2018an santu izendatu zuen Aita Santuak.
    Gaur egun, Óscar Romero oso pertsona garrantzitsu bat bezela dago hartuta, giza eskubideen ordezkari bat bezala.

  23. Iker Maldonado dio

    Oscar Romero 1980 hil zen pobreea eta 1917an jaio.Teologia ikasketak egin zituen, hauen zati garrantzitsu bat Erroman, eta ondoren, 1970ean gotzain ordenatu zuten.historian pertsona garrantzitsua izan zela San Salvadorreko herritarrek bizi zituzten injustiziak salatu eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen. 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen arte, aurretik mehatxu asko jaso baitzituen.

  24. Manu Sanchez dio

    Oscar Romero oso pertsona ausarta iruditzen zait, bera gotzaina izanda eta militarrak apaiz garrantzitsu asko hiltzen ari ziren denboraldi batean, bera lasai zegoelako, bere lanak egiten: pobreei lagundu, desagertutakoak defendatu… Gainera, militarrei errua botatzen jendaurrean, baina beti biolentziarik gabe. Arrazoi honengatik tirokatu zuten militarrek; baina hala ere, herria bultzatu zuen militarren aurka egitera eta Santu izendatu zuten. Ausardi osoarekin kritikatu zituen militar armatuak beraien aurrean.

  25. Joritz Astigarraga dio

    Oskar Romero 1917 jaio zen eta 1980 hil zen San Salvadorren tirokatuta. Gotzain oso garrantzitsua izan zen San Salvadorreko jendearentzat, gobernuak San Salvadorreko nekazariei egindako injuztiziak salatzeagatik. Oscar Romerok batez ere , San Salvadorreko binztanle xumeen bizimodua salatu zuen. Berak esaten zituen gauzengatik gauz txar asko jasan behar izan zituen; horietako bat, bere lagun handiaren heriotza jasan behar izan zuen Rutilio Granderen heriotza jasan behar izan zuen, gobernuak hil bait zuen mendeku modura. Hori gertatu eta gero ere ez zuen amore eman eta San Salvadorreko binztanle xumeen alde borrokan segi zuen. 1980an meza bat ematen ari zela gobernuak hil zuen harte.

  26. Aissa Amamou dio

    Ikusi dugun filmean Òscar Romeron bizitza kontatzen da, berak teologia ikasketak egin zituen erroman
    Óscar Romero mundu honetan egon diren pertsonarik onenetakoa da egin duen gauzagaitik.
    El Salvadorreko gobernuak eliza katoliko baten kargu ipini zioten erraz kontrolatuko zutela uzten zutelako. Baina Óscar Romero ez zen politikoen alde jarri baizik eta pobreen eta nekazarien alde, Ez zitzaion injustizia guztatzen eta igandero txarla bat ematen zien bere entzuleei. Baina herritarretan bere txarlak afektu handia edukitzen zuen eta soldaduetan ere afektua edukitzen hasi zenean, gobernuak Òscar Romero hil egin zuten iraultza bat prebenitzeko.

  27. Fede Ayuso dio

    Bere gotzain garaiak ordura arte inork salatu ez zituen, eta azken urte haietan San Salvadorreko herritarrek bizi zuten, injustiziei aurre egin eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen.
    Óscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen, biak ere San Salvadorren. Teologia ikasketak egin zituen, hauen zati garrantzitsu bat Erroman, eta ondoren, 1970ean gotzain ordenatu zuten.
    ez zuen amore eman eta borrokan jarraitu zuen, egun batean meza ematen ari zen bitartean, 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen arte, aurretik mehatxu asko jaso baitzituen.

  28. Yassine Hammou dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren. Apaiz ikasketak han eta Erroman egin zituen. 1942an apaiz ordenatua izan zen. 1970ean gotzain ordenatu zuten. 1977an San Salvadorreko artzapezpiku izendatu zuten 1977an. Eliza katolikoaren barruan pobreen aldeko lehentasunezko aukeraren defendatzailetzat hartu zen. Gobernuak babestutako talde militarrek apaiz ugari hil zituzten.
    Bere lagun onena, Rutilio Granderen Gobernuak hil zituzte.Oscar Romero gobernuak hil zuen 1980an.

  29. Irene Mateos dio

    Pelikula honetan Oscar Romeron bizitza kontatzen da. Gotzain oso garrantzitsua izan da, batik bat San Salvadorren; bertan zeuden injustiziak salatu eta hauen kontra jardun zuelako. Militarren mende bizi ziren San Salvadorren, eta ahal zuena egiten saiatu zen egoera hau aldatzeko, baina hau egiteak bere bizitzarekin ordaindu zuen, tirokatuta hil zuelako. Denbora osoan bere bizitza arriskatzen zuen besteen alde, eta horrek erakusten du oso pertsona ona zela.

  30. Jakes Agirrezabal dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren. Gotzain garrantsitsua izan zen eta garai hartako elizaren justiziaren kontra egin zuen. San Salvadorreko historian pertsonai oso garrantzitsua izan zen. Bizi zen egoera konpontzeko ahaleginak egin zituen baina ondorio gogorrak jasan zituen eta bere bizia jokoan jarri zuen gune askotan. Ez zuen amore eman eta borrokan segitu zuen. 1980 gobernuak hil zuen meza ematen ari zen bitartean.

  31. Aimar Garate dio

    Óscar Romero 1917. urtean jaio zen. Oscar Romero San Salvador hirian hil zuten, tiroz, 1980ko martxoaren 24an, Divina Providencia ospitaleko kaperan meza ematen ari zela.
    1970. urtean gotzain ordenatu zuten. Oscar Romerok esan zigun gauz bat nahi badugu lortu borrokatu egin behar dugula ori lortzeko. Oscar Romero San Salvadorreko artzapezpiku izendatu zuten. Oscar bere herrialdean oso garrantsitsua izan zen. Nire ustez ikusi dugun dokumentala oso earra izan da eta baita ere oso garrantsitsua. Oscar Romerok erakutsi digu gauzei aurre egin behar zaiela. Oso dokumental interesgarria izan da.

  32. Iñaki Pablos dio

    Oscar RomeroSan Salvadorren jaio zen 1917an eta 1980an hil zen.
    Obispo garrantzitsu bat izan zen baina hori baino gehiago ere bai, San Salvadorreko historian pertsonaia oso garrantzitsua izan zen. Gotzain izan zen denboran, San Salvadorreko herritarrek bizi zituzten injustiziak salatu eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen. Romero bizi zen artean garrantzitsua izan zen San Salvador bertako herritarrentzat, baina bere lanaren garrantzia beranduago zabaldu zen.
    Zeinek ez luke naiko gure heriotxzan gurekin gogoratzea egin ditugun gauz onengatikan?
    Oscar Romero oso adibide ona da horretarako. Bere bizia arriskatu zuen Salvador osogatikan.
    Oso dokumental ona iruditu zait, gauzak izan diren bezala ikustea beti ona izaten baita. Ez badakigu nola gertatu diren gauzak ezin izaten dugu gure iritzi pertsonala eduki. Dokumental honekin orain badakit zeñ izan den Oscar.

  33. Alicia Ramos dio

    Oscar Romero gotzain bat izan zen, 1917an jaio zen eta 1980an estatuak hil egin zuen. Gotzaina zen bitartean herritar pobreenei eta nekazarie laguntzen zaiatzen zen, injustiaziak salatzen zituen; baina horrek arazo batzuk sortu zizkion, estatuak bere lagunik onenetako hil egin zuen baina berak jarraitu egin zuen bere nahiarekin, mehatxu asko jaso zituen eta azkenean, 1980komartxoaren 4an Oscar Romero hil egin zuten.

    2018ko urriaren 14 an Aita Santuak Santu izendatu zuen.

  34. Sara Bastida dio

    Óscar Romero, bere inguruan egindako lanen ostean, ondoriozta dezakegu gotzain garrantzitsu bat izan zela. Horrez gain, San Salvadorreko eta inguruetako herrien historian pertsona garrantzitsua izan zela. 1917an jaio eta 1980an hil zen, biak ere San Salvadorren. Meza ostean hitzaldiak ematen hasi zen. Hitzaldi hauetan esandako zenbait hitzek, beren ondorio gogorrak zituzten. Amore ematea ez zenez bere hiztegian sartzen, jarraitu egin zuen, gobernuaren jazarpenek bere heriotzara bideratu zuten arte, 1980an aurretik mehatxu asko jaso baitzituen.
    Filma interesgarria iruditu zait, gure erlijioan pertsonai garrantzitsua izan den pertsona batela delako. Horri buruz gehiago jakitea ez da inoiz gaizki etortzen. Beti bere pentsamenduak zabaltzeko desioa zuen. Hau, denok jakinbearreko gauza izateaz gain guri hau egitera bultza gaitzake.

  35. Naroa Alzas dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen. Gotzain garrantzitsu bat izan zen San Salvadorren. San Salvadorrenpertsonai garrantzitsua izan zen. Teologia ikasketak egin zituen, zati bat Erroman. 1970ean gotzain bihurtu zen. Hitzaldi inspiragarriak egiten zituen, inguruko nekazariei… Gauz gogorrak ere jasan zituen, hala nola, bere algun baten heriotza, gobernuak hil zuen. Baina beantzat amore ematea ez zen ona, beraz ahaztu eta aurrera egin zuen.
    1980ko martxoaren 4an hil zuten, San Salvadorren. Gobernuak hil zuen.
    Dokumental hau asko gustatu zait. Oscar Romero ez nuen ezagutzen baina orain oso bizi gogorra eta interesgarria zuela iruditu zait, eta berari buruz gehiago ikastea nahiko nuke. Gaioxei eta ezer ez zutenai laguntzen zien, eta hori oso ona dela iruditzen zait. Hau ikusitako pertsonak, agian bere izateko era aldatzen dute, onera noski.

  36. Javier Lete dio

    Oscar Romero San Salvadorren bizi izan zen. 1917an jaio eta 1980an hil zen. Oscar Romero San Salvadorreko historian pertsonaia oso garrantzitsua izan zen, baita gotzain garrantzitsu bat ere. Bere gotzain garaian, San Salvadorreko herritarrek bizi izaten zituzten injustiziak saltatu eta konponbide bat aurkitzen saiatu zen; batez ere, herritar xume eta nekazarien alde egin zuen. Orren ondorioz, momentu oso gogorrak bizi behar izan zituen, bere lagun minaren, Rutilio Granderen, heriotza esaterako. Hala ere, borrokan jarraitu zuen, egun batean meza ematen ari zen bitartean, 1980ko martxoaren 4an, hil zuten arte.

    Oso dokumental ona iruditu zait, benetan gertatutako gertaerak kontatzen dituelako batik bat. Gainera, uste dut orrelako dokumentalak ez direla nun nahi ikusten eta ondo iruditzen zait gazteei orrelakoak jartzea munduan gertatzen diren gauzez konturatzeko.

  37. Aroa Iraola dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren. San Salvadorreko gotzain garrantsitzu bat izan zen, beraien historian beraien eskubideen aldeko borrokan asko lagundu zien. Nekazari askoren desagerpenak, injustiziak salatu zituen eta konponbide bat aurkitzen saiatzen zen.
    Bere ekintzek heriotzara bideratu zuten, baina San Salvadorreko herritarren eskubideak babestu zituen. 1980ko martxoaren 4an, gobernuko armadak hil zuen, mehatxu ondoren ostean.
    Jende askok ez zuen santu moduan ikusten, beste batzuk bai ordea, eztabaida askoren ondoren, 2018ko urriaren 14ean santu izendatu zuen Francisco Aita Santuak.

  38. Ouassila Hajji dio

    Dokumental honek asko erakutzi dit, Oscarrek bere bizitza pobreentzat eta herritarrentzak arriskatu du. Polizia bere aurka zegoen baina berari ez zitzaion importa, pobreek asko baite zioten eta elizara joaten ziren bere zermoia entzutera. Lehen zermoiak latinez ematen ziren eta berak erderaz guztiek ulertzeko hasi zen ematen. Oso pertsona ona iruditzen zait zela, eta ez zuen merezi hiltzera.

  39. Aimar Platero dio

    Oscar Romero gotzain garrantzitsu bat izan zen San Salvadorreko eta beste herri batzuen artean. Militarren menpean eta askatasun gabe jositako errealitate gogorra bizi zuen.
    Óscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen, San Salvadorren. Hitzaldi garrantsitsuak eman zituen, ordea politikari batzuei ez zitzaienez ondo iruditu eta beraien aurkakotzat hartu zituztenez, beraren eta beraren gendearen aurkako gerrillak egin zituzten, haien bizitzarekin akabatuz. Egun batean ordea, Romerori ere tokatu zitzaion meza ematen hari zen egun batean, tirokatuta hil zuten. Ondoren heroitzat hartu zuten.

    Nire iritziz, Romerok egindako lan guztia miresgarria da.

  40. Danel Fernandez dio

    Oscar Romero 1917an jaio zen eta 1980an hil zen San Salvadorren,Roman ikasketak egin zituen eta eta ondoren 1970ean gotzain izendatu zuten.Zazpi urte ondoren San Salvadorrera joan zen eta hor artzapezpiku izendatu zuten.Meza ostean hitzaldiak ematen hasi zentelebistan, irratian… ere bai. Hitzaldi inspiragarriak, inguruko edozein nekazari zein herritar bere eskubideen alde borrokatzera bultza zezakeena. Baina amore ematea ez zenez bere hiztegian sartzen, jarraitu egin zuen, gobernuaren jazarpenek bere heriotzara bideratu zuten arte, 1980an.

  41. Naroa Zubizarreta dio

    Oscar Romero gotzain garrantzitsu bat izan zen eta San Salvadorren garrantzitsua izan zen, garai hortako herritarren injustiziei konponbide bat aurkitzen saiatzen zen eta herritar xumeei laguntzen zien, bere laguna Rutilio Granderen heriotza jasan zuen baina borrokan segitu zuen baina azkenean hil egin zen eta mehatxu asko jasan izan behar zituen hil aurretik, gobernuak hil zuen 1980ko martxoaren 4an.

  42. Xabier Larrañaga dio

    Oscar Romero gotzain garrantzitsua izan zen, San Salvadorreko eta inguruetako herrien historian pertsona garrantzitsua izan zen. Bere gotzain garaiak inork ez zituen salatu, eta azken urteetan San Salvadorreko herritarrek zituzten arazoei konponbide bat aurkitzen saiatu zen. Batzuetan ordea berak esandako gauzak ondorioak ekarri zizkion esate baterako, bere lagun Rutilio, gobernuak hil zuen. Egun batean, bera elizan zegoen bitartean akabatu egin zuten gobernuak pagatu egin baitzuen bera hiltzeko.
    Oso ona iruditu zait film honetan agertzen baita pertsona bat non bere bizitza arriskuan jartzen duen.

  43. Markel Albizuri dio

    San Salvadorreko gotzaina izateaz gain, oso pertsona garrantsitsua izan zen San Salvadorreko herrialdearentzat. Honek besteek zer egingo zioten beldurrik gabe herritarren pentsamenduak manifestatzen zituen. Garai haietan oso arriskutsua zen hori egitea, injustizia asko baizegoen eta edozein momentutan zure biziarein akabatu zezaketen.
    Monsinore Óscar Romero San Salvador hirian hil zuten, tiroz, 1980ko martxoaren 24an, Divina Providencia ospitaleko kaperan meza ematen ari zela.

  44. Garazi Salas dio

    Oscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen Salvadorren. Gotzain eta artzapezpiku lanetan aritu zen. Jendearen alde asko egin zuen; izan ere, herritarren injustiziak konpontzen saiatu zen.
    Oscarrek nekazariek bizi zuten egoera ez zuen bidezkotzat hartzen eta horregatik, goi karguko pertsona batzuekin hitz egitea eskatu zuen: armadako gizonekin. Bere eskaera nekazariak ez hiltzea zen, pentsatzen baitzuen Jainkoaren legea gizon batek emandako aginduaren gainetik zegoela.
    1994an Santu izendatu zuten. Eliza katolikoko nahiz anglikanokoek santutzat hartzen zuten.

    Oscar Romero pertsonaia historikoa da. Bere bizitza besteengatik eman zuen Salaketa asko jartzeagatik, ondorio latzak izan zituen; besteak beste, bere lagun Rufilioren heriotza ikusi behar izatea.
    Besteei erakutsi zien arazoak hitz eginez konpon zitezkeela, nahiz eta bera meza ematen ari zen bitartean tiroz hil zuten. Justizia mahai gainera askotan atera zuen gaietako bat izan zen, baita pobreen aldeko lehentasuna ere. Honekin, Jainkoaren garrantzia azpimarratzen du.

  45. Julen Goenaga dio

    Óscar Romero 1917an jaio eta 1980an hil zen, biak ere San Salvadorren. Teologia ikasketak egin zituen, gehiengo zati bat Erroman, eta ondoren, 1970ean gotzain ordenatu zuten. Zazpi urte ondoren, San Salvadorreko artzapezpiku izendatutakoan, hasi zen haren bizitzako aro aipatuena.
    Óscar Romerok, biolentziarik erabili gabe, biktimen eskubideen defentsa publiko defendatzen zuen. Iganderoko hitzaldietan giza eskubideren urraketa ugari salatu zituen. Óscar Romerok bere bizia arriskatu zuen behartsuenen alde. Elizako kide asko hil zituzten baina berak ez zuen etsi, Óscarrek aurrera jarraitu zuen. Baina , 1980ko martxoaren 4an, gobernuak hil zuen, aurretik mehatsu asko jasota.

    Asko gustatu zait, benetan igarotako gertakizunak direlako. Gainera beti egon zen behartxuenei laguntzen.

  46. Amina Hammou dio

    Nire ustez ikusi dugun dokumentala oso ona izan zen. Oscar Romero 1917en jaio zen eta 1980en hil zen San Salvadoren. Oso pertsona ona izan zen eta jendeari ( pobreei) lagundu egiten zizkion, danak maite zioten eta ia gehienak bere alden zeuden.
    Gotzain garrantzitsu bat izan zen baina hori baino gehiago ere bai, San Salvadorreko historian pertsonaia oso garrantzitsua izan zen. Rutilio Granderen heriotza jasan izan behar zuen esan zuen gauzagatik. Ez zuen merezi hil egitera nire ustez.

  47. Jokin Aizpuru dio

    Oscar Romero (1917-1980) El Salvadorreko artzapezpiku garrantzitsu bat izan zen. Beti behartsuenen alde zegoen eta tiroketa batez hiltzeko arriskua jasaten zuen zituen mehatxuagatik baino inoiz ez zen gelditu. Azkenean tiroketa baten hil zen meza ematen ari zenean. Baita ere, goizero ematen zuen informazioa militarrez kontrolatuta zauden herriei buruz eta ahal zuena egin zuen egoera hau soluzionatzeko.

  48. Andrea Redondo dio

    Óscar Romerori buruz ikusi dugun filmea oso interesgarria iruditu zait. Ondoriozta dezakegu gotzain on bat izateaz gain, bere inguruetan (San Salvador) oso pertsonai garrantzitsua izan zela.
    1917an jaio eta 1980an hil zen San Salvadorren. Han eta Erroman egin zituen bere apaiz ikasketak. Bertako (San Salvadorreko) herritarren arazoei eta injustiziei konponbide bat aurkitzen saiatu zen, bere metodoak erabiliz, guztiak maite zuten. Garai haietan gizartearen egoera oso gogorra zen, gaur egungoarekin alderatuta. Batez ere hirugarren munduko biztanleria zen besteen mende zegoena, militarren mende bereiziki. Hori Óscarrek ez zuen bidezkoa ikusten, horregatik guztia konpontzen saiatu zen, erlijio sinesmenak oinarritzat hartuta. Askotan irratian hitz egiten zuen, jendeari azken itxaropen apur hori zabalduz, guztia ondo aterako zela esanez, bere pentsamenduak zabaldu egiten zituen baita ere.
    Hala ere, bere bizitza apaiz bezala, ez zen erraza izan, garai horretan gobernuko militarrak apaiz asko hil zituzten, eta berak otoi egiten zuen baina ezin izan zituen geldiarazi.
    Bere unea ere iritsi zen, eta beste apaiz asko bezala, berari ere tirokatuta hil zioten. San Salvadorreko gizarteari ez zitzaion itxaropena gelditzen.
    Filma hau asko gustatu zait, eta uste dut oso ona dela jendeari erakusteko eta mentalizatzeko, gure gizarteaz gain, beste gizarte mota batzuk ere badaudela, eta eskerrak eman beharko geniola bizitzari, horrelako gizarte “orekatu” batean bizitzeagatik.

  49. Naroa Alberdi dio

    Óscar Romero, oso gotzain garrantzitsua izan zen, eta bere inguruetako pertsonaia garrantzitsua izan zen. 1917an jaio eta 1980an hil zen San Salvadorren. Gotzain izan zen garaian, San Salvadorreko nekazarien egoera injustua salatu zuen (militarren menpe bizi baitziren) eta arazo hauei konponbide bat aurkitzen saiatu zen.
    Teologia ikasketak egin zituen, gehien bat Erroman, eta ondoren, 1970ean gotzain ordenatu zuten. Beranduago, artzapezpiku izendatu eta gero, hasi zen haren bizitzako zatirik esanguratsuena.
    Esaten zituen gauzek, ondorio larriak ekarri zitzakeen. Adibidez, Rutilio Grande (bere lagun handi bat) gobernuak hil egin zuen.
    Berak ez zuen amore ematen eta bere ideiekin jarraitu zuen 1980an hil zuten arte.
    Óscar Romerok irakatsi zigun zerbait lortu nahi badugu, borrokatu egin behar dugula nahiz eta ingurukoek trabak jarri.

  50. Ruben Amaro Martin dio

    Oskar Romero gotzain bat zen nekazarien alde egin zuen,biolentziarik gabe.1917an jaio zen eta 1980an hil zen.San salvadoren hil zuten 1980ko martxoaren 24an, meza ematen ari zela.Hil aurreko egunean eskaera gogorra egin zion armada salvadortarrari ezanez,ez hiltzeko, hori jainkoaren komntra dijoala.Santu izendatu zuen 2018ko urriaren 14an Frantzisko Aita Santuak, hil eta 38 urte geroago.Nere uztez pertsonai hou oso garrantzitsua izan da, gutxien dutenengan egin duelako borroka.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude